Rezistivite Yöntemi

image

Elektrik Özdirenç Yöntemi, yeryüzündeki belirli bir noktadan yer içerisine büyüklüğü bilinen bir akımı vermek ve kullanılan elektrot dizilimi vasıtasıyla yer içerisinde oluşan gerilim farkını saptamak şeklinde uygulanır. Sonuçta, arazide uzaklığın değişkeni olarak ölçülen özdirenç ayrılıklarının yarattığı derin görünür özdirenç (ρa) eğrilerinden yararlanmak suretiyle yeraltındaki jeolojik yapı tanımlanır.
Değerlendirmede amaç; (ρa) eğrisini veren yapıyı oluşturan katmanların özdirenç (ρa) ve kalınlıklarının (h) bulunmasıdır.
Özdirenç yönteminin arazide uygulanışı iki şekilde olur. Bunlardan biri yerin yanal yöndeki değişimini araştıran "Elektrik Haritalama veya Profil" diğeri ise yer içerisindeki tabakaların düşey yöndeki değişimlerinin incelendiği "Düşey Elektrik Sondajı (DES)" dır.
DES jeofizikte çok yaygın kullanılan bir yöntemdir. Yöntem, yeryüzündeki iki elektrot yardımıyla yer içerisine doğru akım verilmesi ve diğer bir çift elektrotla gerilim farkının saptanması şeklinde uygulanır.DES'in en önemli özelliği, her ölçü sonunda iki akım elektrotu arasındaki uzaklığınıhn arttırılması ve böylece akımın daha derine erişmesinin sağlanması ve görünür özdirenç derinlik değişiminin grafik olarak elde edilmesidir.

1.Özdirenç (Rezistivite) Yöntemi Uygulama Biçimleri

1.1.Düşey Elektrik Sondajı (DES)

Yeraltının yataya yakın birçok tabakadan oluştuğu yerlerde özdirencin düşey değişiminin elde edilmesi için yapılan işlemlerdir. DES yer yüzeyi üzerindeki tek bir noktadan aşağıya doğru derinlikle özdirenç değişimini ortaya koyar ve ilgili derinliklerdeki jeolojik bilgiyle korelasyonu sağlar.Temel ilke akım elektrotları aralığını arttırmak suretiyle akımın sürekli bir şekilde daha derine nüfuz etmesini sağlamaktır.

1.2.Elektrik Haritalama veya Profil

Eğer tabakalar veya ara yüzeyler yatay olmayıp düşey iseler uygulanan özdirenç ölçüm yöntemi Elektrik Haritalama veya Profil (Kesit) adını alır. Bu yöntemin amacı yanal değişimleri bulmaktır ve bilhassa mineral aramasında faydalıdır.
Özdirenç ölçümleriyle yanal arama en iyi şekilde; dik olan meyilli kontaklar ve özdirenç farklılığına sahip dayklar gibi iki boyutlu anomalilerin bulunmasına ve daha az mertebede örneğin kabaca küreye benzetilen üç boyutlu iletkenlerin yerinin saptanmasında elverişlidir.

2.Elektrik Özdirenç Yöntemi Arazi Ekipmanı

Arazide yapılan özdirenç ölçümleri için kullanılan ekipmanı genel olarak,
* Güç kaynağı,
* Akım ölçerler,
* Voltaj ölçerler,
* Akım elektrotları,
* Potansiyel elektrotları,
* Makara kablolar,
* 2 adet çekiç,
* 2 adet keser,
* Tornavida,pense vb. malzemeler

Elektrik Özdirenç Yönteminde Schulumberger Ölçü Düzeni
image
Arazi Eğrisi ve Modelleme
image
Görünür ve Gerçek Özdirenç Kesit

image