Sismik Çalışması

Mikrotremör Yöntemi

Mikrotremör araştırmaları, inceleme alanını etkileyecek olası bir depremin farklı zeminlerde neden olacağı yer hareketlerinin zaman ve frekans ortamında tanımlanmasını sağlayacaktır. Mikrotremör kısa süreli depremler veya patlatmalar hariç zeminde varolan her türlü titreşimlerin adıdır. Deprem sismolojisinde olduğu gibi, arazide ölçülen bir gürültünün spektrumu gürültüye neden olan kaynağın özellikleriyle ölçünün alındığı arazinin yeryapısı özelliklerinin toplamından oluşur. Yer etkisi (site effect) bir deprem anında sismik dalgaların genliklerinin büyümesine neden olabileceğinden dolayı mühendislik sismolojisinde önemle ele alınmaktadır. Mikrotremör ölçümlerinin spektral analizleri yapıldığında zeminin dönüşüm fonksiyonu elde edilir ve bu dönüşüm fonksiyonu yardımı ile zemin karakterize edilir. Zemin dönüşüm fonksiyonu hesaplanırken Nakamura yöntemi spektral oran tekniği kullanılmılmıştır. Bu yöntemde sadece bir noktada üç bileşen gürültü kaydı yapılır. Bu ölçüm tekniğinde spektral oran iki yatay ve bir düşey bileşen kullanılarak hesaplanır. Bu tür hesaplanmış spektral oran H/V spektrumu olarak ta adlandırılır. Nakamura tekniğinde gürültü kaynağının etkilerinin önemli ölçüde giderildiği düşünülmektedir. Bu nedenle elde edilen transfer fonksiyonu sadece zeminin karakteristiklerini yansıttığı düşünülür. H/V spektrumları zemin hakim peryotlarında maksimum vermektedir.

Mikrotremör çalışmalarına ait değerlendirmeler

Mikrotremör ölçümleri GURALP DM24-S3 (Model CMG-D24-0002) sayısal kayıtçı ve üç bileşen CMG-5 (Güralp systems Ltd.) üç bileşen ivme ölçer kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sismometre DC-100 Hz arasında ivme için yatay bir frekans-tepki fonksiyonuna sahiptir. Ölçüm yapılan istasyonda örnekleme 100 Hz (1/100 saniye örnekleme aralığı) olacak şekilde 10 dakika süreyle kayıt yapılmıştır. Sayısal veri (gcf formatında) GURALP DM24-S3 sisteminden RS32 bağlantı kablosu ile bir dizüstü bilgisayar sabit diskine Scream (Güralp Systems Ltd., Version 3) protokol programı yardımı ile aktarılmıştır. Sabit diske kaydedilen veriden H/V spektrum hesabı ise şirketimizde geliştirilmiş ve spektral oran hesaplanmasında Welch`s averaged periodogram yöntemini kullanan bir program yardımıyla yapılmıştır. H/V spektrumları 10 dakikalık kayıt paketlerinin değişik zaman dilimlerinden hesaplanarak oluşacak yanılgılar en aza indirgenmeye çalışılmıştır. Periyot okumaları bu H/V spektrumlarının en az değişen kısımlarından okunarak belirlenmiştir. İnceleme alanında üç noktada alınan Mikrotremör kayıtları ekte sunulmuştur. Ekte verilen şekilde baskın periyotlar, güvenilir olmakla birlikte zemin büyütmesi hakkında kesin yorum yapmak doğru değildir. Mikrotremör ölçümlerinde alınan üç bileşenli kayıtın değişik zaman dilimlerinden ve farklı sinyal-gürültü oranına sahip bölümlerinden farklı örnekleme aralıkları seçilmiştir. Seçilen bu örnekleme aralıklarından H/V spektral oran-periyot grafikleri elde edilmiştir.